De vraag welke drugs legaal zijn in Nederland lijkt simpel. Toch zit er een wereld achter. Veel mensen denken dat wiet legaal is. Anderen denken dat alles mag zolang het gedoogd wordt. Dat klopt niet helemaal.
Nederland kent geen echte legalisering van drugs. De basis ligt in de Opiumwet. Die wet maakt onderscheid tussen softdrugs en harddrugs. Tegelijk bestaat er een gedoogbeleid. Dat zorgt vaak voor verwarring. Want iets wat gedoogd wordt, blijft officieel verboden.
Legaal, verboden of gedoogd: wat is het verschil?
Legaal betekent dat de wet het toestaat. Denk aan alcohol, tabak en cafeïne. Die middelen staan niet in de Opiumwet. Ze hebben wel leeftijdsgrenzen en regels. Maar bezit en gebruik zijn toegestaan.
Verboden betekent strafbaar. Dat geldt voor alle drugs in de Opiumwet. Zowel softdrugs als harddrugs vallen hieronder. Toch maakt de wet onderscheid in zwaarte van straffen.
Gedoogd betekent dat de overheid niet handhaaft onder strikte voorwaarden. Dat geldt vooral voor cannabis. De wet verbiedt het. Maar het Openbaar Ministerie vervolgt bezit van kleine hoeveelheden meestal niet.
Hoe zit het met cannabis in de praktijk?
Hasj en wiet staan op lijst II van de Opiumwet. Dat is de lijst voor softdrugs. Bezit, teelt en handel blijven strafbaar. Toch mag een coffeeshop onder voorwaarden verkopen. Dat is het bekende gedoogbeleid.
Een volwassene mag maximaal vijf gram cannabis bij zich hebben. De politie neemt het vaak wel in beslag. Maar vervolging blijft meestal uit. In een coffeeshop mag per persoon per dag ook niet meer dan vijf gram verkocht worden. Verkoop aan minderjarigen is streng verboden. Minderjarigen mogen de coffeeshop niet eens in.
Belangrijk detail. Thuisteelt blijft verboden. Ook één plant. De achterkant van de coffeeshop blijft dus illegaal. Dit heet het achterdeurprobleem.
Meer ontdekken? Lees dan ook ons blog: Tijd voor jezelf: waarom bewuste keuzes ruimte geven in een druk leven
Is hasj legaal in Nederland?
Nee. Hasj is niet legaal. Net als wiet valt het onder softdrugs. Het verschil zit in de vorm. Wiet bestaat uit gedroogde bloemen van de cannabisplant. Hasj bestaat uit samengeperste hars. Hasj bevat vaak meer THC dan wiet. Onderzoek laat zien dat nederwiet gemiddeld rond de 14 procent THC bevat. Hasj ligt daar vaak boven.
De effecten merk je snel. Ontspanning. Andere prikkels. Soms een vreetkick. Rode ogen. Dat hoort erbij. Toch blijft bezit officieel strafbaar.
Wat mag je bij je hebben zonder problemen?
De wet verbiedt bezit van drugs. Toch geldt in de praktijk een lage prioriteit bij kleine hoeveelheden cannabis. Vijf gram geldt als grens. Daarboven neemt de kans op vervolging toe.
Voor jongeren onder de achttien geldt geen gedoogbeleid. Ook kleine hoeveelheden leiden tot ingrijpen. De boodschap is duidelijk. Cannabis hoort niet bij minderjarigen.
Gebruik zelf staat niet expliciet strafbaar in de Opiumwet. Het draait vooral om bezit en handel. Dat verklaart waarom stoned zijn op zichzelf niet strafbaar is. Het gedrag eromheen kan dat wel zijn. Denk aan rijden of overlast.
Hoe lang mag je niet rijden na een joint?
Na één joint mag je niet direct de weg op. THC beïnvloedt je reactietijd en concentratie. Gemiddeld geldt zes tot acht uur. Bij regelmatig gebruik loopt dat op. Soms zelfs tot veertig uur. Bij XTC ligt die periode nog hoger. Daar geldt al snel zestien tot veertig uur.
De politie test hier actief op. De grens ligt laag. Rijden onder invloed blijft strafbaar. Ook bij softdrugs.
Welke drugs gebruiken Nederlanders het meest?
Cannabis staat met afstand op één. Ongeveer vijf procent van de Nederlanders gebruikte het afgelopen jaar cannabis zonder andere drugs. Dat gaat om zo’n 270.000 mensen.
Daarna volgen middelen als XTC, cocaïne en amfetamine. Ketamine en 3 MMC winnen terrein. Onder jongeren blijft alcohol veruit het meest gebruikt. Cannabis komt daarna.
Opvallend. Alcohol veroorzaakt aantoonbaar meer gezondheidsschade dan cannabis. Jaarlijks overlijden duizenden mensen door alcohol. Directe sterfte door cannabis blijft uit.
Wat valt onder harddrugs?
Harddrugs staan op lijst I van de Opiumwet. Denk aan heroïne, cocaïne, XTC, amfetamine en GHB. Deze middelen brengen grotere gezondheidsrisico’s met zich mee. Bezit leidt sneller tot vervolging. Handel krijgt zware straffen.
Gebruik herken je soms aan signalen. Wijdere pupillen. Overmatig praten. Kaakspanning. Knarsetanden. Vooral bij XTC en speed zie je dat terug. Ook slaapproblemen komen vaak voor.
Wat haal je bij een smartshop?
Een smartshop verkoopt geen drugs uit de Opiumwet. Toch voelt het voor veel mensen wel zo. Smartshops verkopen legale psychoactieve producten. Denk aan truffels. Die vallen buiten het paddoverbod. Ook koop je er kruiden, supplementen en rookaccessoires.
CBD producten vormen een groot deel van het aanbod. CBD bevat geen of nauwelijks THC. Het werkt ontspannend. Sommige mensen ervaren minder stress. Anderen merken verbetering in slaap of libido. Dat effect komt mede door invloed op het endocannabinoïde systeem.
Smartshops verkopen ook nootropics. Dat zijn stoffen die focus en alertheid beïnvloeden. De werking verschilt sterk per persoon. De dosering speelt een grote rol. Daarom geven goede shops duidelijke uitleg. Meer weten? Lees dan ook ons blog: Wat is een smartshop?
Zijn smartshop producten veilig?
Legaal betekent niet automatisch veilig. Ook natuurlijke stoffen hebben effect op het lichaam. Truffels beïnvloeden de waarneming. Dat vraagt om voorbereiding. De setting speelt een grote rol. Daarom ligt de focus in smartshops steeds vaker op voorlichting.
In tegenstelling tot de straatmarkt weet je hier wat je koopt. Dat verlaagt risico’s. Toch blijft eigen verantwoordelijkheid belangrijk.
Waarom blijft deze vraag zo actueel?
Veel mensen zoeken duidelijkheid. Wat mag wel? Wat niet? En wat gebeurt er als je de grens opzoekt? Door het gedoogbeleid voelt Nederland vrij. Tegelijk blijft de wet streng op papier. Meer weten? Lees dan ook onze andere blogs op moederlisa.nl.



